Werkloosheidshervorming zet mantelzorgers onder druk: impact voor werkgevers groeit

De beperking van werkloosheidsuitkeringen in de tijd treft ook mantelzorgers, een groep die vaak werk en intensieve zorg combineert. Corrigerende maatregelen zijn aangekondigd, maar structurele zekerheid ontbreekt. Met 13% tot 24% mantelzorgers in België en een economische waarde van 22,27 miljard euro is de impact ook voor werkgevers reëel. De Onafhankelijke Ziekenfondsen pleiten voor meer flexibiliteit en duidelijke overgangsmaatregelen.

Het cijfer: 10% minder vacatures op jaarbasis bij VDAB

De conjuncturele afkoeling zet zich door: in de voorbije twaalf maanden werden 267.097 vacatures gemeld binnen het Normaal Economisch Circuit zonder Uitzendopdrachten, een daling van 10% tegenover de periode voordien. Voor HR en werkgevers wijst dit op een voorzichtiger aanwervingsklimaat en een arbeidsmarkt die geleidelijk minder krap wordt.

Ziekteverzuim 2025: regionale verschillen

Nieuwe cijfers tonen duidelijke regionale verschillen in ziekteverzuim. Limburg noteert het hoogste aandeel middellang zieken (17,64%), West-Vlaanderen het meeste langdurig verzuim (3,91%) en Brussel de hoogste frequentie van kortverzuim. Met de gewijzigde regels die sinds 1 februari gelden, wordt een datagedreven en regionaal afgestemde aanpak nog belangrijker.

België Europese koploper in AI-adoptie

Bijna 35% van de Belgische bedrijven en één op drie werknemers gebruikt AI, waarmee België tot de Europese kopgroep behoort. Toch vormt een tekort aan digitale en AI-vaardigheden, zeker bij jongeren, een structurele rem. 39% van werknemers zegt extra kennis nodig te hebben en slechts 14% volgde al opleiding. Het rapport van de Hoge Raad voor de werkgelegenheid wijst op ongelijke effecten per sector en profiel, en benadrukt de nood aan een gerichte AI-vaardighedenstrategie.

Deadlines

2026

• 12/02/2026: Aangekondigde stakingsdag (Sociare)

• 01/03/2026: Salarisindexering (Federaal Planbureau)

• 31/03/2026: Opleidingsplan 2026  (FOD WASO)

• 07/06/2026: Loontransparantie richtlijn (EU) 2023/970 (FOD WASO)

• 02/08/2026: Uitvoering AI Act (Liantis)

2027

• 01/01/2027: Verplichte tijd- en aanwezigheidsregistratie (Kelio)

• 01/01/2027: Verplichting mobiliteitsbudget minstens 50 werknemers (Securex)

• 01/02/2027: Salarisindexering (Federaal Planbureau)

2028

• 01/01/2028: Verplichting mobileitsbudget 15 - 50 werknemers (Securex)

Het cijfer: €50.000 minimale bedrijfsleidersbezoldiging vanaf 2026

Vanaf 2026 stijgt de minimale bedrijfsleidersbezoldiging naar €50.000 om het verlaagd vennootschapstarief van 20% te behouden. Die drempelwijziging is vooral relevant voor bedrijfsleiders in de zone tussen €40.000 en €50.000. Voor starters en ondernemingen met beperkte winst blijft de impact beperkt, maar voor anderen is een gerichte herberekening interessant om fiscale voordelen niet onbedoeld te verliezen.

Arbeidsrechtelijke wijzigingen vanaf april 2026?

De federale regering wil vanaf april 2026 vijf belangrijke aanpassingen aan het arbeidsrecht doorvoeren. Het gaat onder meer om flexibelere uurroosters, versoepeling van nachtarbeid, kleinere deeltijdse contracten, een begrensde opzegtermijn en een verplichte elektronische neerlegging van cao nr. 90. Het wetsontwerp is nog in behandeling en kan wijzigen.

Levenskwaliteit, niet status, meet het ‘succes’ van een carrière in België

Belgische werknemers beoordelen hun loopbaan gemiddeld met 7,1 op 10, maar definiëren succes vooral in termen van levenskwaliteit. Voldoende tijd voor het privéleven (45,7%), comfortabel kunnen leven (44,6%) en betekenisvol werk (33,5%) primeren duidelijk op promotie, leiderschap of rijkdom. Vooral vrouwen en oudere werknemers leggen andere accenten dan jongeren en mannen, wat belangrijke inzichten biedt voor een hedendaags loopbaan- en talentbeleid.

Ander nieuws van de dag

• Algemene hinder in provincie Antwerpen door vakbondsactie op 10 februari (De Lijn)

• Sectorakkoorden 2025-2026: een stand van zaken (Securex)

• Arbeidsongevallen: enkele recente studies (FOD WASO)

• Uitbreiding flexi-jobs naar alle sectoren pas vanaf 01/07/2026? (Prato Legal)

• Gids voor de preventieadviseur bij de begeleiding van werknemers met kanker (FOD WASO)

Jobzekerheid primeert op loon in voorzichtige arbeidsmarkt

De sterke toename van collectieve ontslagen en herstructureringen in 2025 maakt Belgische werknemers voorzichtiger. Jobzekerheid is vandaag de belangrijkste reden om bij een werkgever te blijven, nog vóór werk-privébalans en jobinhoud. Loon en extralegale voordelen wegen minder door, wat wijst op retentie uit onzekerheid eerder dan uit echte tevredenheid.

Leaseauto onder druk door thuiswerk en alternatieve mobiliteit

De leaseauto verliest terrein als arbeidsvoorwaarde. Sinds 2023 daalde het aandeel vacatures met een auto van de zaak met ruim 10%, tot 8% vandaag. Ook werknemers hechten er minder belang aan. Thuiswerk, mobiliteitsvergoedingen, parkeerdruk en aankomende fiscale wijzigingen vanaf 2027 verschuiven het mobiliteitsbeleid van werkgevers richting flexibelere alternatieven.

Het cijfer: 21% minder vaste aanwervingen voor jongeren

In een afkoelende arbeidsmarkt krijgen jongeren steeds minder toegang tot jobzekerheid. Het aandeel werknemers onder 30 jaar bij nieuwe contracten van onbepaalde duur daalde op één jaar tijd met 21%. Tegelijk stijgt hun ontslagkans, terwijl die bij andere leeftijdsgroepen stabiel blijft. Werkgevers kiezen vaker voor ervaring en zekerheid, wat de instroom en ontwikkeling van jong talent onder druk zet.

1 op 3 kmo’s scherpt verzuimbeleid aan in aanloop naar extra kosten in 2026

Ziekteverzuim zet kmo’s aan tot actie: één op drie plant in 2026 bijkomende maatregelen om afwezigheden te voorkomen of te beperken. Vooral grotere kmo’s schakelen een versnelling hoger. Tegelijk blijken kleinere organisaties structureel minder en korter verzuim te kennen. Vanaf 2026 zorgen nieuwe financiële verplichtingen voor werkgevers met 50 werknemers of meer voor extra druk.

AI Act: laatste uitvoeringsfase start op 2 augustus 2026

De AI-wetgeving trad in werking op 1 augustus 2024, maar bereikt op 2 augustus 2026 haar laatste en meest concrete uitvoeringsfase. Vanaf dan gelden specifieke transparantie- en informatieverplichtingen voor AI-systemen op de werkvloer. Werkgevers moeten weten welke AI ze inzetten, met welk risico en welke impact dat heeft op werknemers.  Tijdige voorbereiding is cruciaal om risico’s en sancties te vermijden. We voegen de datum toe aan ons segment 'Deadlines'.

Hervorming personenbelasting op komst: impact op loonbeleid en voordelen

Een nieuw wetsontwerp tot hervorming van de personenbelasting wijzigt vanaf 2026 ingrijpend de fiscale spelregels rond overuren, auteursrechten en voordelen van alle aard. Ook de belastingvrije som, gezinsfiscaliteit en diverse loonvoordelen worden aangepast of afgebouwd. Hoewel de maatregelen nog niet officieel zijn, is het als werkgever interessant om de mogelijke impact op verloning en beleid te analyseren.

Ander nieuws van de dag

• Bijdrage sectoraal aanvullend pensioen Horeca (Securex)

• Sectorakkoord 2025-2026 voor het paritair comité 226 (Propay)

Deadlines

2026

• 10 en 12/02/2026: Aangekondigde stakingsdagen (Sociare)

• 01/03/2026: Salarisindexering (Federaal Planbureau)

• 31/03/2026: Opleidingsplan 2026  (FOD WASO)

• 07/06/2026: Loontransparantie richtlijn (EU) 2023/970 (FOD WASO)

• 02/08/2026: Uitvoering AI Act (Liantis)

2027

• 01/01/2027: Verplichte tijd- en aanwezigheidsregistratie (Kelio)

• 01/01/2027: Verplichting mobiliteitsbudget minstens 50 werknemers (Securex)

2028

• 01/01/2028: Verplichting mobileitsbudget 15 - 50 werknemers (Securex)

Het cijfer: 70% van langdurig arbeidsongeschiktheid door burn-out of angststoornissen treft vrouwen

Hoewel #MeToo de bewustwording rond seksisme vergrootte, blijft de impact op de werkvloer aanzienlijk. Recente Belgische en Europese cijfers tonen een duidelijke link tussen seksistisch gedrag, psychosociale risico’s en langdurige uitval bij vrouwen. 70% van de werkongeschiktheid van meer dan zes maanden door burn-out of angststoornissen treft vrouwen in België. Die disproportie weerspiegelt niet alleen mentale uitputting, maar ook een structureel falen om seksisme als reëel psychosociaal risico te erkennen en preventief aan te pakken.

LinkedIn-screening blijkt te discrimineren op leeftijd

LinkedIn is een veelgebruikte medium om kandidaten te screenen, maar dat verloopt niet zonder risico’s. Nieuw onderzoek toont aan dat oudere sollicitanten bij LinkedIn-screening systematisch lager worden beoordeeld dan jongere, ook wanneer ze even geschikt zijn. Zonder duidelijke richtlijnen kan deze praktijk onbewust leeftijdsdiscriminatie versterken.

Belgen willen hun loopbaan vaker op pauze zetten

Belgische werknemers vragen steeds meer flexibiliteit in hun loopbaan. 43% staat open voor een volledige loopbaanpauze, bij jongvolwassenen loopt dat zelfs op tot 53%. Ook kortere vormen winnen aan populariteit: 62% toont interesse in een vierdaagse werkweek, 38% in digitaal nomadisme en 29% in job swapping. Pauzes en flexibiliteit worden zo steeds vaker gezien als een manier om langer en gezonder aan het werk te blijven.

Toolkit voor leidinggevenden: praktisch werken aan welzijn in teams

Psychosociale risico’s op het werk nemen toe en zijn vaak moeilijk zichtbaar. Daarom ontwikkelde de FOD Werkgelegenheid een praktische toolkit voor leidinggevenden. Met tips, fiches en oefeningen helpt de gids om stress en conflicten aan te pakken, welzijn te versterken en teams gezond en betrokken te houden, binnen het wettelijke kader.

Ander nieuws van de dag

• Een akkoord in paritair comité 124 bouw (Securex)

• Wereldkankerdag 2026: ‘Geen enkele baan is kanker waard' (FOD WASO)

• Herbeleef de studievoormiddag over biologische agentia op het werk (FOD WASO)

• Herbeleef de studiedag van Fedris rond preventie en “OSH-vigilance” (FOD WASO)

Mobiliteitsbudget in opmars ondanks uitstel van verplichting

De verplichte invoering van het mobiliteitsbudget mag dan wel uitgesteld zijn tot 2027, toch kiezen steeds meer werkgevers ervoor om nu al te starten. In 2025 biedt 31% meer bedrijven een mobiliteitsbudget aan dan in 2024. Vooral grote ondernemingen nemen een voorsprong. Werknemers kiezen daarbij steeds vaker voor duurzame vervoersmiddelen zoals fiets en openbaar vervoer.

Deadlines

• 5, 10 en 12/02/2026: Aangekondigde stakingsdagen (Sociare)

• 01/03/2026: Salarisindexering (Federaal Planbureau)

• 31/03/2026: Opleidingsplan 2026  (FOD WASO)

• 07/06/2026: Loontransparantie richtlijn (EU) 2023/970 (FOD WASO)

2027

• 01/01/2027: Verplichte tijd- en aanwezigheidsregistratie (Kelio)

• 01/01/2027: Verplichting mobiliteitsbudget minstens 50 werknemers (Securex)

2028

• 01/01/2028: Verplichting mobileitsbudget 15 - 50 werknemers (Securex)

Terug-naar-werk 2026: FAQ’s

Begin 2026 trad het vernieuwde terug-naar-werkbeleid in werking. Tijdens ons recent webinar over re-integratie in 2026 kwamen heel wat praktische vragen naar boven. Omdat de nood aan verdere verduidelijking groot was, bundelde onze partner, Securex, in onderstaand artikel de antwoorden op de meest gestelde vragen rond arbeidspotentieel, re-integratietrajecten en nieuwe verplichtingen voor werkgevers.